گهواره دید شیراز؛ از برج دیدهبانی دیلمیان تا بام شیراز امروز
شیراز در هر گوشه خود گنجینهای پنهان دارد. یکی از این گنجینهها که کمتر از سایر جاذبهها شناخته شده، گهواره دید است؛ بنایی تاریخی و ساده که بر فراز کوه چهلمقام، روبروی دروازه قرآن، خودنمایی میکند. این چهارطاقی سنگی، نه تنها یک اثر باستانی، بلکه یکی از بهترین نقاط برای تماشای منظره نفسگیر شهر شیراز است.
این بنای کهن که قدمتش به دوران دیلمیان باز میگردد، داستانی هزار ساله از دیدهبانی و خبررسانی را در دل خود جای داده است. از فراز این کوه، میتوان تمام شهر را زیر پا دید و از چشمانداز گسترده آن لذت برد. در ادامه همراه گردشی تاپ باشید تا شما را با یکی از خاصترین جاهای دیدنی شیراز آشنا کنیم.
ساعات بازدید: همهروزه در تمام ساعات شبانهروز.
هزینه بازدید: رایگان.
آدرس: استان فارس، شهر شیراز، روبروی دروازه قرآن، بالای کوه چهلمقام، پارک کوهپایه.
گهواره دید شیراز کجاست؟ مسیریابی و دسترسی آسان
استان فارس، شهر شیراز، روبروی دروازه قرآن، بالای کوه چهلمقام، پارک کوهپایه.
برای رسیدن به گهواره دید، کافیست وارد پارک کوهپایه شوید. در این پارک یک مسیر پلکانی سیمانی وجود دارد که شما را به این بنای تاریخی میرساند. لازم است بدانید که کل مسیر پیادهروی از دروازه قرآن شیراز تا رسیدن به مقصد 300 متر است.
تاریخچهای هزارساله: گهواره دید، یادگار آل بویه
گهواره دید که با نامهای دیگری چون گنبد عضد، گهواره زید و گهواره دیو نیز شناخته میشود، به دستور عضدالدوله دیلمی در دوره حکومت آل بویه (حدود هزار سال پیش) ساخته شد. این بنا در تاریخ 5 دی 1352 نیز با شماره ثبت 961 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاربری اصلی گهواره دید شیراز، همانطور که از نامش پیداست، دیدهبانی بوده است. در گذشته، سربازان و نگهبانان از این مکان برای نظارت بر ورودی شهر از طریق تنگه اللهاکبر و دروازه قرآن استفاده میکردند. از فراز این چهارطاقی، میتوانستند حرکت کاروانها و نیروهای نظامی را رصد کنند و در مواقع اضطراری، با استفاده از علائم دود، آتش یا انعکاس نور، پیامهای مهم را به سایر نقاط شهر منتقل نمایند.
امروزه، گهواره دید دیگر یک برج دیدهبانی نظامی نیست. شهرداری شیراز با ایجاد فضای سبز و امکانات رفاهی، این منطقه را به یکی از تفرجگاههای محبوب شیرازیها و گردشگران تبدیل کرده است.
معماری گهواره دید: سادگی و کارایی در قلب کوه
گهواره دید، یک بنای ساده و در عین حال هوشمندانه است. معماری آن به سبک چهارطاقیهای دوره ساسانی ساخته شده که نشان از تداوم سبکهای معماری ایرانی در طول تاریخ دارد.
این بنا از یک چهارطاقی مربعشکل با سقفی مخروطی تشکیل شده است. هر ضلع آن حدود 4 متر طول دارد و چهار درگاه ورودی در چهار طرف، امکان دیدهبانی و دسترسی به تمام جهات را فراهم میکند. مصالح اصلی به کار رفته در ساخت این سازه، سنگ و ساروج است که با توجه به قدمت هزار ساله آن، استحکام و پایداریاش را به خوبی نشان میدهد.
گهواره دید در شب: تماشای درخشش شیراز
بسیاری از افراد ترجیح میدهند در غروب و شب به این مکان بیایند. تماشای غروب خورشید در افق شیراز و سپس روشن شدن تدریجی چراغهای شهر که به منظرهای خیرهکننده تبدیل میشود، یکی از جذابترین تجربههایی است که میتوانید در این مکان داشته باشید.
جاذبههای نزدیک به گهواره دید
یکی از مزایای گهواره زید، قرار گرفتن آن در منطقهای است که به چندین جاذبه مهم دیگر شیراز نزدیک است. این امر به گردشگران امکان میدهد تا با برنامهریزی یک روزه، از چند مکان تاریخی و تفریحی دیدن کنند.
دروازه قرآن
این دروازه تاریخی که در ورودی شمالی شیراز قرار دارد، یکی از نمادهای اصلی شهر است. دروازه قرآن به دستور عضدالدوله دیلمی ساخته شده و در بالای آن، یک قرآن دستنویس قرار داده شده بود تا مسافران با عبور از زیر آن، از برکت کلامالله بهرهمند شوند. امروزه، این دروازه به یک مجموعه تفریحی تبدیل شده و در شب، با نورپردازیهای زیبا، جلوهای باشکوه پیدا میکند.
آرامگاه خواجوی کرمانی
در نزدیکی دروازه قرآن و در دل تنگه اللهاکبر، آرامگاه شاعر بزرگ قرن هفتم و هشتم هجری، کمالالدین ابوالعطا محمود، معروف به خواجوی کرمانی، قرار دارد. آرامگاه خواجوی کرمانی که با طراحی ساده و زیبا در دامنه کوه ساخته شده، مکانی آرام و دلنشین برای علاقهمندان به شعر و ادب فارسی است و بازدید از آن میتواند تجربه تاریخی شما را تکمیل کند.
آرامگاه حافظ (حافظیه)
هرچند آرامگاه حافظ دقیقا در مجاورت گهواره دید نیست، اما با توجه به شهرت و اهمیت آن، میتوان با یک مسیر کوتاه رانندگی یا پیادهروی به آنجا رسید. حافظیه که آرامگاه شاعر بزرگ پارسیگوی، حافظ شیرازی است، یکی از زیباترین و معنویترین مکانهای شیراز به شمار میرود. فضای آرام و پر از عطر بهارنارنج این باغ و معماری دلنشین آرامگاه، میلیونها بازدیدکننده را سالانه به خود جذب میکند.
باغ جهاننما
یکی از قدیمیترین باغهای شیراز که قدمتش به دوران پیش از زندیه میرسد، باغ جهاننما است. این باغ با درختان سرو سر به فلک کشیده و حوضهای آب، نمونهای زیبا از باغهای ایرانی است. عمارت هشتضلعی در مرکز باغ، زیبایی آن را دوچندان کرده و فضایی دلانگیز برای قدم زدن و استراحت فراهم میآورد. این باغ در فاصله کوتاهی از گهواره دید قرار دارد.
سخن پایانی
در این مقاله، از تاریخچه هزارساله گهواره دید و کاربری آن بهعنوان یک برج دیدهبانی نظامی در دوران آل بویه صحبت کردیم. دیدیم که این چهارطاقی ساده و مستحکم، چگونه از دل تاریخ بیرون آمده و به یکی از بناهای دیدنی شیراز تبدیل شده است. امیدواریم که این مقاله از گردشی تاپ برای شما مفید بوده باشد.
سوالات متداول
آیا برای بازدید از گهواره دید نیاز به بلیط است؟
خیر، بازدید از این مکان کاملاً رایگان است و نیازی به تهیه بلیط ندارد.
بهترین زمان برای بازدید چه فصلی است؟
بهترین زمان بازدید از گهواره دید، فصول پاییز و بهار است که هوا مطبوع و دلپذیر است. با این حال، منظره آن در تمام فصول سال جذابیت خود را دارد.
آیا مسیر دسترسی برای افراد مسن و کودکان مناسب است؟
مسیر پلکانی ممکن است برای افراد مسن یا کسانی که مشکلات حرکتی دارند کمی دشوار باشد. با این حال، با احتیاط و استراحتهای کوتاه، میتوان این مسیر را طی کرد.
