موزه پمپ بنزین دروازه دولت

در قلب پایتخت و نزدیکی مراکز مهم فرهنگی و تاریخی، موزه پمپ بنزین دروازه دولت یکی از جاذبه‌های کمتر شناخته‌شده ولی بسیار ارزشمند تهران است. این موزه با تلفیقی از معماری اصیل ایرانی، تجهیزات قدیمی سوخت‌رسانی و فضای باز و بسته برای نمایش اسناد و اشیای تاریخی، مقصدی متفاوت برای علاقه‌مندان به تاریخ شهری، خودروهای کلاسیک و فرهنگ مصرف در ایران به شمار می‌آید.

در ادامه مقاله شما را با تاریخچه و بخش‌های مختلف این موزه که جزو بهترین جاذبه های گردشگری تهران است، آشنا می‌کنیم.

تاریخچه موزه پمپ بنزین دروازه دولت

موزه پمپ بنزین دروازه دولت از بناهای تاریخی به‌جامانده از دوره پهلوی اول است که در اواخر دهه ۱۳۱۰ خورشیدی توسط شرکت نفت ایران و انگلیس ساخته شد. این جایگاه که به‌عنوان سومین پمپ بنزین تهران شناخته می‌شود، در خیابان سعدی قرار دارد و به منظور توزیع فرآورده‌هایی نظیر بنزین و نفت سفید فعالیت می‌کرد. تا سال ۱۳۳۰ تنها حدود ده جایگاه سوخت در پایتخت وجود داشت و پمپ بنزین دروازه دولت نقش مهمی در آن دوران ایفا می‌کرد.

این جایگاه نه تنها کارکرد صنعتی و شهری داشت، بلکه به‌واسطه موقعیت خاص خود، در بزنگاه‌های تاریخی نظیر نهضت ملی شدن صنعت نفت نیز حضور پررنگی داشت. در سال ۱۳۳۰، طرفداران دکتر محمد مصدق با هدف حمایت از ملی شدن نفت، به این پمپ بنزین مراجعه کردند، نام «انگلیس» را از تابلو حذف کردند و آن را با «شرکت نفت ایران» جایگزین ساختند. جایگاه دروازه دولت تا دهه ۱۳۷۰ همچنان فعال بود، اما با گسترش پروژه مترو، فعالیتش متوقف شد و برای مدتی در اختیار شهرداری تهران قرار گرفت.

با آغاز به‌کار مدیریت موزه‌ها و مرکز اسناد صنعت نفت، این مکان در سال ۱۳۹۸ به‌عنوان دومین موزه نفت تهران، جان تازه‌ای گرفت و با نام «موزه پمپ بنزین دروازه دولت» شروع به کار کرد. این موزه علاوه بر روایت تاریخچه توزیع سوخت در پایتخت، فضایی آموزشی و فرهنگی فراهم آورده است. بازدیدکنندگان می‌توانند از اسناد، عکس‌ها، نقشه‌ها، فیلم‌ها و تجهیزات تاریخی مربوط به سوخت‌گیری و انتقال فرآورده‌های نفتی دیدن کنند.

موزه پمپ بنزین دروازه دولت کجاست؟

موزه پمپ بنزین دروازه دولت در تهران، خیابان انقلاب، تقاطع خیابان سعدی شمالی، نبش كوچه فیات واقع شده است. برای دسترسی به موزه پمپ بنزین، می‌توانید از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده کنید. اگر قصد دارید با مترو به موزه برسید، باید در ایستگاه دروازه دولت در خط یک مترو پیاده شوید و پس از تنها یک دقیقه پیاده‌روی، به موزه خواهید رسید.

در صورتی که بخواهید از اتوبوس استفاده کنید، خط یک اتوبوس‌های تندرو BRT (پایانه آزادی_چهارراه تهرانپارس) شما را به ایستگاه دروازه دولت می‌رساند که تنها یک دقیقه پیاده‌روی با موزه فاصله دارد. لوکیشن زیر در گوگل مپ به شما در مسیریابی کمک می‌کند.

لوکیشن در نشان

بخش های مختلف موزه پمپ بنزین دروازه دولت

موزه پمپ بنزین دروازه دولت به‌عنوان یکی از فضاهای منحصربه‌فرد فرهنگی و صنعتی تهران، بخش‌های گوناگونی دارد که هر کدام با شیوه‌ای خاص روایتگر بخشی از تاریخ توزیع سوخت و زندگی شهری در دهه‌های گذشته است. در فضای باز این موزه، ۱۲ ویترین شیشه‌ای با نورپردازی جذاب شبانه در دل نرده‌هایی با طراحی الهام‌گرفته از لوله‌های انتقال نفت قرار دارد.

این ویترین‌ها شامل بخش‌هایی چون صف نفت با آدمک‌هایی نمادین، نمایشگاه شعبه نفت با ابزارهایی مثل پیت و قیف، تجهیزات ایمنی مانند تلفن ضدانفجار، و نیز نمایش مسیر گردش سوخت در مخازن بنزین، نفت سفید و گازوئیل هستند. همچنین بازدیدکنندگان می‌توانند نمونه‌هایی از تانکرهای قدیمی مانند لیلاند و سکوهای سوخت‌رسانی بازسازی‌شده را از نزدیک ببینند.

در این فضای باز همچنین مجموعه‌ای ارزشمند از تلمبه‌ها و دستگاه‌های پمپ بنزین در دوره‌های مختلف تاریخی، از مدل‌های دستی و دوشیشه‌ای تا نمونه‌های کامپیوتری و پیشرفته، به نمایش گذاشته شده‌اند. خودروهای کلاسیکی مثل فولکس قورباغه‌ای، بنز ۱۹۰ و بنز ۱۷۰ به همراه موتورسیکلت‌های قدیمی و خودروی شهید محمدجواد تندگویان نیز در این بخش چشم‌اندازی از حمل‌ونقل شهری در نیم‌قرن گذشته را تداعی می‌کنند.

در بخش‌های سرپوشیده موزه، سه اتاق اصلی با چیدمانی تخصصی و روایت‌محور قرار دارند. در اتاق نخست، مستنداتی از تاریخچه جایگاه و محله دروازه دولت، نقشه‌ها، فیلم‌ها و حتی آخرین نمونه سوخت باقی‌مانده در جایگاه به نمایش درآمده است. اتاق دوم با ارائه انواع فرآورده‌های نفتی و نمایش خطوط زمانی ایران و جهان، به موضوع مصرف و مدیریت منابع سوختی می‌پردازد.

سقف این اتاق نیز با تصویرسازی از آسمان آلوده و پاک، پیام زیست‌محیطی درخصوص مصرف بهینه انرژی را منتقل می‌کند. اتاق سوم هم به ساختار فنی تجهیزات مرتبط با سوخت اختصاص دارد؛ جایی که بازدیدکنندگان با نازل‌ها، باک‌ها، آمپرها و سازوکار داخلی دستگاه‌های پمپ آشنا می‌شوند.

از دیگر بخش‌های جالب موزه می‌توان به معماری آن اشاره کرد. بنای پمپ بنزین دروازه دولت با طاق‌های قوسی، کاشی‌های سبز لجنی و کاشی‌کاری‌های معرق هفت‌رنگ، همچنان اصالت معماری پهلوی اول را حفظ کرده و در کنار جایگاه شماره چهار در خیابان ۱۵ خرداد، تنها جایگاه‌هایی هستند که فرم معماری سنتی خود را حفظ کرده‌اند.

مقصد بعدی کجاست؟

موزه پمپ بنزین دروازه دولت، در قلب تهران و نزدیکی یکی از تاریخی‌ترین مناطق پایتخت قرار گرفته، و این موقعیت مکانی باعث شده بازدید از آن با دیدن چندین جاذبه دیگر همراه شود. در ادامه، چند مکان دیدنی اطراف این موزه را معرفی می‌کنیم:

• کاخ گلستان
• بازار بزرگ تهران
• خانه موزه مقدم
• خیابان ناصر خسرو
• خانه کاظمی

نکات بازدید از موزه پمپ بنزین دروازه دولت

• بهای بلیط ورودی موزه پمپ بنزین دروازه دولت تهران برای تمامی گردشگران مبلغ 5 هزار تومان است.
• شما می‌توانید همه روزه به جزء تعطیلات رسمی و دوشنبه‌ها، در نیمه اول سال از ساعت 10:00 الی 18:00 و در نیمه دوم سال از ساعت 09:00 الی 17:00 از این موزه دیدن کنید.
• زمان پیشنهادی برای بازدید از موزه حدود یک ساعت است. البته این زمان می‌تواند بسته به علاقه شما و سرعت بازدید، بیشتر یا کمتر شود.
• اگر علاقه‌مند به تاریخ نفت و نحوه انتقال سوخت و فرآورده‌های نفتی هستید، این موزه یکی از بهترین مکان‌ها برای بازدید خواهد بود.

سخن آخر

اگر به دنبال تجربه‌ای متفاوت از تهران هستید، موزه پمپ بنزین دروازه دولت با حال‌وهوایی خاص، اطلاعات تاریخی جذاب و اشیایی خاطره‌انگیز، انتخابی مناسب خواهد بود. حفظ چنین مکان‌هایی، قدردانی از تاریخ و میراث مردمی است که پایه‌های توسعه امروز را شکل دادند. چنانچه تجربه بازدید از این موزه زیبا را دارید، خوشحال می‌شویم دیدگاه خود را با ما و سایر کاربران گردشی تاپ به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول