کشف موجودی باستانی که در رأس تمام زنجیرههای غذایی جهان ایستاده بود!
دانشمندان اخیراً یک ابرشکارچی سطح 7 را در دل تاریخ کشف کردهاند؛ موجودی غولآسا که اگر امروز زنده بود، احتمالاً نهنگهای قاتل را هم شکار میکرد. این کشف زمانی رخ داد که پژوهشگران یک اکوسیستم باستانی پر از خزندگان دریایی عظیمالجثه را در سازند پاخا در کلمبیا بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که زنجیره غذایی اقیانوسها در حدود 130 میلیون سال پیش بسیار پیچیدهتر و قدرتمندتر از اکوسیستمهای دریایی امروز بوده است.
این پژوهش که توسط محققان دانشگاه مکگیل انجام شده، محیط دریایی دوره کرتاسه را بازسازی میکند. آنها دریایی را توصیف میکنند که پر از خزندگان غولپیکر با طولهایی بیش از 10 متر بوده و این موجودات در سطح هفتم زنجیره غذایی قرار داشتهاند؛ سطحی که امروز وجود ندارد. زیرا بزرگترین شکارچیان معاصر، مانند نهنگ قاتل و کوسه سفید، تنها در سطح ششم قرار میگیرند.
زنجیره غذایی فراتر از هر آنچه امروز وجود دارد
برای درک این شبکه غذایی شگفتانگیز، پژوهشگران تمام فسیلهای شناختهشده این ناحیه را بررسی کردند و با توجه به اندازه بدن، شیوه تغذیه و مقایسه با گونههای امروزی، یک مدل اکولوژیکی ساختند. این مدل با یکی از دقیقترین شبکههای زیستی مدرن، برگرفته از مطالعات دریای کارائیب مقایسه شد تا میزان دقت آن مشخص شود.
در این اکوسیستم باستانی، چرخه انرژی از کوچکترین موجودات آغاز میشد: فیتوپلانکتونها، باکتریپلانکتونها، جلبکها و بقایای آلی کف دریا. این موجودات ریز، خوراک جانداران کوچکتر مانند زئوپلانکتونها و برخی صدفداران شدند و بهتدریج انرژی را به لایههای بالاتر منتقل کردند.
در لایههای میانی، نقش اصلی را آمونیتها ایفا میکردند؛ سفالوپودهایی فراوان که مانند یک پل میان موجودات ریز و شکارچیان بزرگ قرار داشتند. این میزان وابستگی به آمونیتها نشان میدهد یا بخشی از موجودات کوچکتر در فسیلها یافت نشدهاند یا ساختار تغذیهای آن دوران با امروز بسیار متفاوت بوده است.
در نهایت، در رأس این هرم غولهای واقعی قرار داشتند: پلیوزارهای عظیمی مانند مونکیراثوروس بویاسنس و ساچیکاسوروس ویتائه، به همراه یک تلهسور غولآسا. هرکدام از این شکارچیان تقریباً 10 متر طول داشتند و سطح تغذیهای بالاتری از تمام شکارچیان امروزی را اشغال کردهاند.
دوره مزوزوئیک که کرتاسه نیز بخشی از آن است، با افزایش سطح آب دریا و آبوهوای گرمتر همراه بود و این شرایط باعث انفجار تنوع زیستی در دریاها شد. در چنین محیطی، حضور پلیوزارها، ایکتیوزارها و بیمهرگان فراوان به شکلگیری یکی از پیچیدهترین شبکههای غذایی تاریخ انجامید.
نگاهی تازه به پیچیدگی تکامل
دیرلی کورتس، نویسنده اصلی پژوهش میگوید:
این اولین مطالعهای است که تعاملات اکولوژیکی چنین اکوسیستمی را بررسی میکند.
او معتقد است درک این پیچیدگیها به ما کمک میکند مسیر تکامل شبکههای غذایی را بهتر بفهمیم و بفهمیم تنوع کنونی چگونه شکل گرفته است.
هانس لارسن، استاد زیستشناسی و همنویسنده این مطالعه نیز میگوید:
این یافتهها روشن میکند که اکوسیستمهای دریایی چگونه در میان رقابت شدید تغذیهای رشد کردهاند و ساختارهای زیستی امروز را ایجاد کردهاند.
پژوهشگران تأکید میکنند که این تازه شروع کار است. زیرا تاکنون تعداد بسیار کمی از اکوسیستمهای فسیلی با این دقت بازسازی شدهاند. آنها امیدوارند مقایسههای بیشتری در آینده انجام گیرد تا درک بهتری از زندگی دریایی باستان و تأثیر آن بر اکوسیستمهای امروزی به دست آید.
