مقبره حیاتالغیب؛ بقعهای قاجاری با ریشههای صفوی و معماری منحصربهفرد
در دل زاگرس، جایی که تاریخ در پیچ و خمهای رودخانه سیمره و کشکان نفس میکشد، بنایی هزارساله آرام گرفته که نامش با عرفان، شکوه و ابهام گره خورده است: مقبره حیاتالغیب. این بقعه متبرکه در استان لرستان، نه فقط یک آرامگاه، بلکه گنجینهای ارزشمند است که روایتگر معماری درخشان اسلامی و پیوند عمیق مردم منطقه با شخصیتهای روحانی است. در ادامه همراه گردشی تاپ باشید.
مدت بازدید: 1 ساعت.
هزینه بازدید: رایگان.
آدرس: استان لرستان، شهرستان چگنی، بخش ویسیان، دو کیلومتری جنوب غرب روستای قالبی علیا، جنوب شرقی روستای حیاتالغیب.
مقبره حیاتالغیب یکی از مهمترین بناهای مذهبی و تاریخی استان لرستان است که در شهرستان چگنی و کنار رودخانه کشکان قرار دارد. این آرامگاه متعلق به سید ابوالقاسم محمد بن احمدرضیالدین، معروف به حیاتالغیب، از نوادگان امام موسی کاظم (ع) است. جایگاه عرفانی و کرامات منسوب به او، این مکان را به محلی برای زیارت، قسم خوردن و حل دعاوی در میان مردم لرستان تبدیل کرده است. این مجموعه تاریخی شامل دو بنای مجاور است که یکی از آنها گنبد الیاس، آرامگاه شهابالدین الیاس لنبکی از اتابکان لر کوچک، است.
مقبره حیاتالغیب در دورههای مختلف تاریخی، بهویژه صفویه تا قاجار، مورد توجه بوده و در سال 1243 هجری قمری به دستور محمود میرزا، یکی از شاهزادگان قاجار، بازسازی شده است. همین موضوع نشاندهنده استمرار اهمیت مذهبی و سیاسی آن در طول قرون مختلف است. این مقبره که با شماره 1922 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده، ترکیبی از هویت عرفانی و قدرت محلی را در قالب یک بنای مذهبی و تاریخی ارائه میدهد.
از نظر معماری، این آرامگاه بر روی تپهای سنگی ساخته شده و دارای پلان مستطیلی با فضای مربع داخلی است. مصالح اصلی آن سنگ و آجر است و برای استحکام از ملات ساروج استفاده کردهاند. شاخصترین بخش بنا، گنبد مخروطیشکل دو پوسته آن است که با سبک معماری غرب ایران هماهنگ است. تزئینات داخلی مانند گچبری محراب، نقش کبوتر و گل، بیشتر متعلق به دورههای مرمتی اخیر هستند. قرارگیری مقبره در کنار گنبد الیاس، ارزش تاریخی و معماری آن را دوچندان کرده و مجموعه را به یکی از مراکز مهم مذهبی–تاریخی لرستان تبدیل کرده است.
سوالات متداول
مقبره حیات الغیب کجاست؟
مقبره حیاتالغیب در استان لرستان، شهرستان چگنی (بخش ویسیان) و بر روی تپهای مشرف به روستاهای منطقه و رودخانه کشکان قرار دارد. این مقبره 45 کیلومتری جنوب غربی خرمآباد قرار دارد.
صاحب مقبره حیات الغیب کیست؟
صاحب این مقبره سید ابوالقاسم محمد بن احمدرضیالدین، ملقب به حیاتالغیب است. او از سادات منطقه بوده و بنا بر شجرهنامهها، نسبش به امام موسی کاظم (ع) میرسد. وی یک شخصیت عارف و مورد احترام در میان مردم لرستان بوده است.
گنبد الیاس که در کنار این مقبره قرار دارد، متعلق به کیست؟
بنای مجاور و چسبیده به مقبره حیاتالغیب که با نام گنبد الیاس شناخته میشود، محل دفن شهابالدین الیاس لنبکی، از حکمرانان اتابکان لر کوچک (سدههای ششم تا دهم هجری) است.
قدمت بنای مقبره حیاتالغیب به چه دورهای بازمیگردد؟
ساختمان کنونی مقبره حیاتالغیب ترکیبی از دورههای مختلف است، اما ساختار اصلی آن مربوط به دوره صفویه و تجدید بنای مهم آن در دوره قاجار (به دستور محمود میرزای قاجار در سال ۱۲۴۳ ه.ق) بوده است.
