پس از 300 سال غیبت، عقابهای دمسفید دوباره به بریتانیا برگشتند
در غروب یکی از عصرهای سرد نوامبر، دو پرنده عظیمالجثه آسمان ساسکس را در نزدیکی مخزن آردینگلی شکافتند. بالهای بزرگ نزدیک به 2.5 متر و الگوی پرواز باشکوه آنها نشان میداد که اشتباهی در کار نیست. آنها عقابهای دمسفید بودند؛ پرندگانی که زمانی از آسمان انگلستان ناپدید شده بودند اما اکنون دوباره بازگشتهاند و به نظر میرسد اینبار قصد ماندن دارند.
این مشاهده که در 22 آبان توسط یک ناظر محلی به نام هنری شارکی ثبت شد، تنها دو روز پس از آن بود که عقاب دریایی دیگری در جنگل اشداون عکاسی شده بود. این مشاهده پشت سر هم نشان میدهد که بازگشت این پرندگان تصادفی نیست، بلکه بخشی از یک روند جدی در احیای جمعیت این گونه ارزشمند در انگلستان است.
عقاب دمسفید که به عقاب دریایی هم معروف است، زمانی در سراسر انگلستان زندگی میکرد. اما تا اواخر قرن هجدهم، شکار گسترده و آزار انسانی باعث انقراض کامل آنها در این کشور شد. امروز، بازگشت آنها نتیجه یک پروژه چندساله احیای طبیعت است که توسط Forestry England و بنیاد Roy Dennis Wildlife با حمایت Natural England انجام میشود.
پروژه جزیره وایت موفق بوده است
در سال 2019، این دو سازمان با انتقال جوجههای عقاب دمسفید از لانههای وحشی در اسکاتلند به جزیره وایت، برنامه احیای این گونه را آغاز کردند. جوجهها در آشیانههای بزرگ پرورش یافتند و سپس در طبیعت آزاد شدند. هدف پروژه، ایجاد 6 تا 8 جفت عقاب تولیدکننده در سواحل جنوبی انگلستان بود.
تا اوت 205، 45 عقاب در طبیعت رهاسازی شدهاند و گزارشها نشان میدهد که مشاهده آنها در مناطق جنوبی انگلستان رو به افزایش است. چند جفت اکنون در ساسکس، دورست و سایر مناطق ساحلی قلمرو تشکیل دادهاند.
مشاهده اخیر در آردینگلی نیز نشان میدهد که عقابها فقط در حال عبور نیستند؛ بلکه به طور مداوم به همان مناطق بازمیگردند و احتمالا برای طولانیمدت در آنجا ساکن خواهند شد.
از انقراض تا زاد و ولد موفق
یک نقطه عطف مهم مربوط به سال 2023 بود؛ زمانی که اولین جوجه عقاب دمسفید در ساسکس متولد شد. یعنی نخستین تولد از این گونه در انگلستان بعد از قرن هجدهم. در سال 2024 نیز دو جوجه دیگر ثبت شد و در سال 2025، تولیدمثل تأییدشده در ساسکس و دورست تعداد جوجههای زادهشده در حیات وحش را به 6 رساند.
این موفقیتها تنها چهار سال پس از آغاز پروژه، نشاندهنده سازگاری سریع و موفقیتآمیز عقابها با محیط جدید است. بسیاری از پرندگان در کل انگلستان پرواز کردهاند، اما گروه قابلتوجهی اکنون در جنوب کشور ساکن شدهاند.
منطقه اطراف آردینگلی، با وجود آبگیرها، جنگلها و مزاحمت کم انسانی، شرایط زیستی بسیار مناسبی دارد و ظاهرا در حال تبدیل شدن به یکی از قلمروهای اصلی این پرندگان است.
موفقیت زیستمحیطی، اما همراه با نگرانیها
با اینکه بازگشت عقابها خبر خوبی برای طبیعتدوستان است، اما برخی کشاورزان همچنان نگرانیهایی دارند. هرچند طبق گزارشها، عقابهای دریایی بهندرت به دامهای سالم حمله میکنند و بیشتر از ماهی، لاشه و پرندگان آبزی تغذیه میکنند.
بنیاد Roy Dennis Wildlife اعلام کرده که تمام پرندگان مجهز به ردیاب GPS هستند تا مسیر حرکتشان بهصورت لحظهای ثبت شود و در صورت بروز مشکل، سریع پاسخ داده شود. همچنین برنامههای آموزشی و گفتوگو با جوامع محلی به کاهش نگرانیها کمک کرده است.
در بسیاری از مناطق، مردم از بازگشت عقابها استقبال کردهاند و گردشگری مشاهده پرندگان بهطور آرام اما پیوسته رشد کرده است. درست مثل جزایر اسکاتلند، جایی که حضور عقابها سالهاست اقتصاد محلی را تقویت کرده است.
