کشف ساختار بینی نئاندرتالها؛ آیا آنها واقعا به محیط سرد سازگار بودند؟
یک تحلیل دیجیتال از استخوانهای بینی بهخوبی حفظشده در یک جمجمه عجیب نئاندرتال نشان میدهد که نظریهای قدیمی درباره بینیهای نئاندرتالها درست نبوده است.
این جمجمه متعلق به مرد آلتامورا است؛ یکی از کاملترین و بهترین جمجمههای نئاندرتال که تاکنون پیدا کردهاند. در سال 1993، غارنوردان این جمجمه را در یک غار نزدیک شهر آلتامورا در جنوب ایتالیا کشف کردند. به دلیل پوشش ضخیم کلسیتی که روی جمجمه وجود دارد، مرد آلتامورا هنوز از غار خارج نشده تا از آسیب به استخوانها جلوگیری شود. این نئاندرتال احتمالا در همان مکانی که اسکلتش پیدا شده، بین 130 تا 172 هزار سال پیش فوت کرده است.
حفره بینی بهخوبی حفظشده مرد آلتامورا در میان فسیلهای انسانی بینظیر است و میتواند اطلاعات مهمی درباره این که آیا صورت نئاندرتالها برای زندگی در محیطهای سرد سازگار شده بود، به ما بدهد. بر اساس مطالعهای که دوشنبه 26 آبان 1404 منتشر شد، این استخوانهای نادر میتوانند جوابهایی برای این سوال فراهم کنند.
کستنتینو بوزی، نویسنده اصلی مطالعه و انسانشناس دانشگاه پروجا، گفت:
شکل کلی حفره بینی و شکاف بینی نئاندرتالها بهطور معمول روند مشابهی دارد. در ابتدا این حفرهها بزرگ هستند، اما در طول زمان بزرگتر میشوند؛ بهطوری که در آخرین جمعیتهای نئاندرتالها، بینیها خیلی بزرگتر شده بود.
یکی از نظریات درباره بینیهای بزرگ نئاندرتالها این است که آنها سینوسهای بزرگی داشتهاند و مجرای هوایی ویژهای برای زندگی در محیطهای سرد و خشک داشتند. این ویژگی ممکن بود برای گرم کردن و مرطوب کردن هوای استنشاقی مفید باشد. اما تاکنون تمام مطالعات در مورد آناتومی بینی نئاندرتالها تنها بر اساس تخمینهای استخوانهایی که اغلب شکسته یا مفقود شده بودند، انجام شده بود.
بوزی و تیمش در پروژهای بهنام پالئوآنتروپولوژی دیجیتال مشغول مستند کردن مرد آلتامورا بدون خارج کردن آن از غار بودند. آنها با استفاده از پروبهای آندوسکوپی، ویدیوهایی از داخل حفره بینی گرفته و مدلهای سهبعدی از استخوانهای بینی نئاندرتالها ایجاد کردند.
تحلیل این تصاویر نشان داد که ساختار داخلی بینی مرد آلتامورا نه منحصر به فرد بود و نه تفاوت قابل توجهی با ساختار بینی انسانهای امروزی داشت. اگرچه دیگر قسمتهای بدن نئاندرتال نشاندهنده سازگاری با محیطهای سرد بود، اما بینی او اینطور نبود.
این مطالعه نکات جدیدی را آشکار میکند. تاد رِی، انسانشناس دانشگاه ساسکس که در این تحقیق مشارکت نداشته، در ایمیلی گفت:
در این مطالعه نشان داده شده که دو ویژگی از سه ویژگی منحصر به فرد بینی نئاندرتالها در این نمونه وجود ندارد. این به این معنی است که تنوعی در نئاندرتالها وجود داشته که پیش از این شناخته نشده بود.
بوزی نیز تأیید کرد که نئاندرتالها احتمالا تنوعی درونگونهای داشتند، اما هشدار داد که شواهد این تنوع محدود به مرد آلتامورا است.
اما شاید علت بینیهای بزرگ نئاندرتالها به سازگاری بیولوژیکی با هوای سرد مربوط نباشد. رِی گفت:
تمام گونههای هومو بینیهای عریضی دارند و بسیاری از انسانهای امروزی هم بینی عریض دارند. تنها انسانهای شمال اروپا یا مناطق قطبی از این قاعده مستثنی هستند.
در نهایت، بهتر است بینی نئاندرتالها را بهعنوان یک ویژگی برای تنظیم دما و رطوبت هوای استنشاقی برای بدنهای بزرگ آنها ببینیم. فشارهای محیطی و محدودیتهای فیزیکی مختلف به شکلگیری صورت نئاندرتالها کمک کرده است که کاملا برای زندگی در شرایط سخت آخرین دوره پلیستوسن اروپا مناسب بوده است.
