در نجف چه دعایی بخوانیم؟ متن زیارت نامه ها و نمازهای مهم
نجف اشرف، سرزمینی که به وجود بارگاه امیرالمؤمنین امام علی (ع) عجین شده، همواره مقصد قلبهای مشتاق زیارت بوده است. سفر به این شهر مقدس فرصتی برای پالایش روح و تجدید پیمان با ارزشهای الهی است. این سفر با مجموعهای غنی از آداب و نمازها و دعاهای مخصوص همراه است که تجربه زیارت را عمیقتر و معنویتر میکند. از دعاها تا نمازهای مستحبی در حرم مطهر امام علی (ع) و عبادت در مکانهای مهمی همچون مسجد کوفه و مسجد سهله، مقاله حاضر برای کسانی است که این سؤال برایشان پیش آمده که «در نجف چه دعایی بخوانیم؟»
اذن دخول در حرم امام علی (ع)
اذن دخول بهمعنای کسب اجازه برای ورود به حرم و نشانه ادب و فروتنی زائر در برابر مقام والای امام است. این عمل زائر را ازنظر روحی برای زیارت آماده میکند. شیخکفعمی نوشته است:
«چون خواستی به مسجد رسول خدا (ص) یا یکی از مشاهد مشرفه ائمه(ع) وارد شوی، بگو:
اللَّهُمَّ إِنِّی وَقَفْتُ عَلَی بَابٍ مِنْ أَبْوَابِ بُیوتِ نَبِیک، صَلَوَاتُک عَلَیهِ وَ آلِهِ، وَ قَدْ مَنَعْتَ النَّاسَ أَنْ یدْخُلُوا إِلا بِإِذْنِهِ، فَقُلْتَ: «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُیوتَ النَّبِی إِلاّ أَنْ یؤْذَنَ لَکمْ»، اللَّهُمَّ إِنِّی أَعْتَقِدُ حُرْمَةَ صَاحِبِ هَذَا الْمَشْهَدِ الشَّرِیفِ فِی غَیبَتِهِ، کمَا أَعْتَقِدُهَا فِی حَضْرَتِهِ، وَ أَعْلَمُ أَنَّ رَسُولَک وَ خُلَفَاءَک عَلَیهِمُ السَّلامُ، أَحْیاءٌ عِنْدَک یرْزَقُونَ، یرَوْنَ مَقَامِی، وَ یسْمَعُونَ کلامِی، وَ یرُدُّونَ سَلامِی، وَ أَنَّک حَجَبْتَ عَنْ سَمْعِی کلامَهُمْ، وَ فَتَحْتَ بَابَ فَهْمِی بِلَذِیذِ مُنَاجَاتِهِمْ، وَ إِنِّی أَسْتَأْذِنُک یا رَبِّ أَوَّلا، وَ أَسْتَأْذِنُ رَسُولَک صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ ثَانِیا، وَ أَسْتَأْذِنُ خَلِیفَتَک الْإِمَامَ الْمَفْرُوضَ عَلَی طَاعَتُهُ، عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِب.»
ترجمه:
«خدایا بر دری از درهای خانههای پیامبرت (درود تو بر او و خاندانش) ایستادهام. تو مردم را از اینکه بدون اجازهاش وارد شوند، منع کردهای. در قرآن فرمودی: «ای مؤمنان! به خانههای پیامبر وارد نشوید؛ مگر اینکه به شما اجازه دهند.» خدایا! من احترام صاحب این زیارتگاه شریف را در غایببودنش باور دارم، چنانکه در حضورش. میدانم که رسولت و جانشینانت (درود بر آنان باد) همواره زندهاند و نزد تو روزی داده میشوند. محل ایستادنم را میبینند و سخنم را میشنوند و به سلامم پاسخ میدهند؛ ولی تو گوشم را از شنیدن کلامشان در پرده قرار دادهای و درِ فهم مرا به چشیدن لذّت مناجاتشان بازکردهای. من ابتدا از تو ای پروردگارم و سپس از پیامبرت و امامی که اطاعتش را بر من واجب کردهای، اجازه میخواهم.»
پس از زیارت خود به صورت کامل در کربلا و نجف، به راحت و با قیمت مناسب، با خرید بلیط پرواز نجف تهران به ایران بازگردید.
در حرم امام علی (ع)، چه دعایی بخوانیم؟ شرح زیارت علی (ع)
دعای بعداز زیارت امام علی در نجف از قول امام هادی (ع) چنین نقل شده است:
«السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وَلِیَّ اللهِ أَنْتَ أَوَّلُ مَظْلُومٍ وَ أَوَّلُ مَنْ غُصِبَ حَقُّهُ صَبَرْتَ وَ احْتَسَبْتَ حَتَّى أَتَاکَ الْیَقِینُ فَأَشْهَدُ أَنَّکَ لَقِیتَ اللهَ وَ أَنْتَ شَهِیدٌ عَذَّبَ اللهُ قَاتِلَکَ بِأَنْوَاعِ الْعَذَابِ وَ جَدَّدَ عَلَیْهِ الْعَذَابَ جِئْتُکَ عَارِفا بِحَقِّکَ مُسْتَبْصِرا بِشَأْنِکَ مُعَادِیا لِأَعْدَائِکَ وَ مَنْ ظَلَمَکَ أَلْقَى عَلَى ذَلِکَ رَبِّی إِنْ شَاءَ اللهُ یَا وَلِیَّ اللهِ إِنَّ لِی ذُنُوبا کَثِیرَةً فَاشْفَعْ لِی إِلَى رَبِّکَ فَإِنَّ لَکَ عِنْدَ اللهِ مَقَاما مَعْلُوما وَ إِنَّ لَکَ عِنْدَ اللهِ جَاها وَ شَفَاعَةً وَ قَدْ قَالَ اللهُ تَعَالَى وَ لا یَشْفَعُونَ اِلّا لِمَنِ ارْتَضَى.»
نماز زیارت امام علی (ع) در نجف
نماز زیارت حرم امام علی(ع) ۶ رکعت نماز است که ۲ رکعت نماز آن بهعنوان نماز زیارت امیرالمومنین (ع) و ۲ رکعت برای زیارت حضرت آدم (ع) و دو رکعت دیگر برای زیارت حضرت نوح (ع) است. کیفیت اقامه این نماز بدینصورت است که در رکعت اول پساز حمد، سوره الرحمن و در رکعت دوم بعداز حمد، سوره یس بخوانید. پساز نماز نیز، تسبیحات حضرت زهرا (س) بهجای آوردید و از خداوند طلب آمرزش و برای برآوردهشدن حاجات خود دعا کنید.
دعای بعداز زیارت امام علی (ع) در نجف اشرف
سيد بنطاووس درباره دعایی که بعداز زیارت امام علی (ع) و پساز هر نماز خوانده میشود، اینچنین نقل کرده است:
«گفتهاند كه هر نمازى كه به جا مىآورى، چه فريضه چه نافله، مادامی كه در نجف باشى، بخوان بعداز آن اين دعا را:
اَللَّهُمَّ لاَ بُدَّ مِنْ أَمْرِكَ وَ لاَ بُدَّ مِنْ قَدَرِكَ وَ لاَ بُدَّ مِنْ قَضَائِكَ وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِكَ
اللَّهُمَّ فَمَا (كَمَا) قَضَيْتَ عَلَيْنَا مِنْ قَضَاءٍ أَوْ قَدَّرْتَ عَلَيْنَا مِنْ قَدَرٍ فَأَعْطِنَا مَعَهُ صَبْراً يَقْهَرُهُ وَ يَدْمَغُهُ
وَ اجْعَلْهُ لَنَا صَاعِداً فِي رِضْوَانِكَ يُنْمِي (يُنْمَى) فِي حَسَنَاتِنَا وَ تَفْضِيلِنَا وَ سُؤْدَدِنَا
وَ شَرَفِنَا وَ مَجْدِنَا وَ نَعْمَائِنَا وَ كَرَامَتِنَا فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ لاَ تَنْقُصْ مِنْ حَسَنَاتِنَا
اللَّهُمَّ وَ مَا أَعْطَيْتَنَا مِنْ عَطَاءٍ أَوْ فَضَّلْتَنَا بِهِ مِنْ فَضِيلَةٍ أَوْ أَكْرَمْتَنَا بِهِ مِنْ كَرَامَةٍ
فَأَعْطِنَا مَعَهُ شُكْراً يَقْهَرُهُ وَ يَدْمَغُهُ وَ اجْعَلْهُ لَنَا صَاعِداً فِي رِضْوَانِكَ وَ فِي حَسَنَاتِنَا
وَ سُؤْدَدِنَا وَ شَرَفِنَا وَ نَعْمَائِكَ (نَعْمَائِنَا) وَ كَرَامَتِكَ (كَرَامَتِنَا) فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ
(اللَّهُمَّ) وَ لاَ تَجْعَلْهُ لَنَا أَشَراً وَ لاَ بَطَراً وَ لاَ فِتْنَةً وَ لاَ مَقْتاً وَ لاَ عَذَاباً وَ لاَ خِزْياً فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ
اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ عَثْرَةِ اللِّسَانِ وَ سُوءِ الْمَقَامِ وَ خِفَّةِ الْمِيزَانِ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ لَقِّنَا حَسَنَاتِنَا فِي الْمَمَاتِ وَ لاَ تُرِنَا أَعْمَالَنَا حَسَرَاتٍ
وَ لاَ تُخْزِنَا عِنْدَ قَضَائِكَ وَ لاَ تَفْضَحْنَا بِسَيِّئَاتِنَا يَوْمَ نَلْقَاكَ
وَ اجْعَلْ قُلُوبَنَا تَذْكُرُكَ وَ لاَ تَنْسَاكَ وَ تَخْشَاكَ كَأَنَّهَا تَرَاكَ حَتَّى نَلْقَاكَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
وَ بَدِّلْ سَيِّئَاتِنَا حَسَنَاتٍ وَ اجْعَلْ حَسَنَاتِنَا دَرَجَاتٍ وَ اجْعَلْ دَرَجَاتِنَا غُرُفَاتٍ وَ اجْعَلْ غُرُفَاتِنَا عَالِيَاتٍ
اللَّهُمَّ وَ أَوْسِعْ لِفَقِيرِنَا مِنْ سَعَةِ مَا قَضَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مُنَّ عَلَيْنَا بِالْهُدَى مَا أَبْقَيْتَنَا
وَ الْكَرَامَةِ مَا أَحْيَيْتَنَا وَ الْكَرَامَةِ (وَ الْمَغْفِرَةِ) إِذَا تَوَفَّيْتَنَا وَ الْحِفْظِ فِيمَا بَقِيَ مِنْ عُمُرِنَا
وَ الْبَرَكَةِ فِيمَا رَزَقْتَنَا وَ الْعَوْنِ عَلَى مَا حَمَّلْتَنَا وَ الثَّبَاتِ عَلَى مَا طَوَّقْتَنَا
وَ لاَ تُؤَاخِذْنَا بِظُلْمِنَا وَ لاَ تُقَايِسْنَا بِجَهْلِنَا وَ لاَ تَسْتَدْرِجْنَا بِخَطَايَانَا وَ اجْعَلْ أَحْسَنَ مَا نَقُولُ ثَابِتاً فِي قُلُوبِنَا
وَ اجْعَلْنَا عُظَمَاءَ عِنْدَكَ وَ أَذِلَّةً فِي أَنْفُسِنَا وَ انْفَعْنَا بِمَا عَلَّمْتَنَا وَ زِدْنَا عِلْماً نَافِعاً
وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ قَلْبٍ لاَ يَخْشَعُ وَ مِنْ عَيْنٍ لاَ تَدْمَعُ وَ مِنْ صَلاَةٍ لاَ تُقْبَلُ
أَجِرْنَا مِنْ سُوءِ الْفِتَنِ يَا وَلِيَّ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ.»
خواندن زیارت امینالله در نجف
برای خواندن بهترین دعا در حرم امام علی (ع) علاوهبر متن زیارت ایشان، از امام صادق (ع) هفت شرح دعا بهعنوان زیارتنامه مطلقه امام علی (ع) نقل شده است که دومی آن به زیارت امینالله نیز مشهور است (با مراجعه به متن کتاب «کامل الزیارات» ابنقولویه، این زیارت را میخوانید). شیخعباس قمی نیز در مفاتیح الجنان مینویسد:
«زیارت دوم زیارت معروف به امینالله است که در نهایت اعتبار است و در تمام کتب مزاریه و مصابیح نقل شده است.»
همچنین وی زیارت امینالله را از زیارتهای مطلقه میداند که مختص زمانی نیست و هم از زیارتهای مخصوص روز غدیر و هم از زیارتهای جامع است که میتوان برای تمام امامان (ع) خواند. امام باقر(ع) نیز درباره فضیلت این زیارت فرمود:
«هرکس از شیعیان این زیارت و دعا را نزد قبر امیرالمؤمنین (ع) یا نزد قبر یکی از ائمه بخواند، البته حق تعالی این زیارت و دعای او را در نامهای از نور بالا برد و مهر حضرت محمد (ص) را به آن زند و همچنین محفوظ باشد تا تسلیم نماید به قائم آلمحمد (ع). پس استقبال نماید صاحبش را به بشارت و تحیت و کرامت.»
متن زیارت امینالله
«السَّلامُ عَلَیک یا أَمِینَ اللّهِ فِی أَرْضِهِ، وَحُجَّتَهُ عَلَی عِبادِهِ، السَّلامُ عَلَیک یا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ، أَشْهَدُ أَنَّک جاهَدْتَ فِی اللّهِ حَقَّ جِهادِهِ، وَعَمِلْتَ بِکتابِهِ، وَاتَّبَعْتَ سُنَنَ نَبِیهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ حَتّی دَعاک اللّهُ إِلی جِوارِهِ فَقَبَضَک إِلَیهِ بِاخْتِیارِهِ، وَأَلْزَمَ أَعْداءَک الْحُجَّةَ مَعَ مَا لَک مِنَ الْحُجَجِ الْبالِغَةِ عَلَی جَمِیعِ خَلْقِهِ.
اللّهُمَّ فَاجْعَلْ نَفْسِی مُطْمَئِنَّةً بِقَدَرِک، راضِیةً بِقَضائِک، مُولَعَةً بِذِکرِک وَدُعائِک، مُحِبَّةً لِصَفْوَةِ أَوْلِیائِک، مَحْبُوبَةً فِی أَرْضِک وَسَمائِک، صابِرَةً عَلَی نُزُولِ بَلائِک، شاکرَةً لِفَواضِلِ نَعْمائِک، ذاکرَةً لِسَوابِغِ آلائِک، مُشْتاقَةً إِلی فَرْحَةِ لِقائِک، مُتَزَوِّدَةً التَّقْوی لِیوْمِ جَزائِک، مُسْتَنَّةً بِسُنَنِ أَوْلِیائِک، مُفارِقَةً لِأَخْلاقِ أَعْدائِک، مَشْغُولَةً عَنِ الدُّنْیا بِحَمْدِک وَثَنائِک.»
پس روی مبارک خود را بر قبر گذاشت و گفت:
«اللّهُمَّ إِنَّ قُلُوبَ الْمُخْبِتِینَ إِلَیک والِهَةٌ، وَسُبُلَ الرَّاغِبِینَ إِلَیک شارِعَةٌ، وَأَعْلامَ الْقاصِدِینَ إِلَیک واضِحَةٌ، وَأَفْئِدَةَ الْعارِفِینَ مِنْک فازِعَةٌ، وَأَصْواتَ الدَّاعِینَ إِلَیک صاعِدَةٌ، وَأَبْوابَ الْإِجابَةِ لَهُمْ مُفَتَّحَةٌ، وَدَعْوَةَ مَنْ ناجاک مُسْتَجابَةٌ، وَتَوْبَةَ مَنْ أَنابَ إِلَیک مَقْبُولَةٌ، وَعَبْرَةَ مَنْ بَکی مِنْ خَوْفِک مَرْحُومَةٌ، وَالْإِغاثَةَ لِمَنِ اسْتَغاثَ بِک مَوْجُودَةٌ، وَالْإِعانَةَ لِمَنِ اسْتَعانَ بِک مَبْذُولَةٌ.
وَعِداتِک لِعِبادِک مُنْجَزَةٌ، وَزَلَلَ مَنِ اسْتَقالَک مُقالَةٌ، وَأَعْمالَ الْعامِلِینَ لَدَیک مَحْفُوظَةٌ، وَأَرْزاقَک إِلَی الْخَلائِقِ مِنْ لَدُنْک نازِلَةٌ، وَعَوائِدَ الْمَزِیدِ إِلَیهِمْ واصِلَةٌ، وَذُنُوبَ الْمُسْتَغْفِرِینَ مَغْفُورَةٌ، وَحَوائِجَ خَلْقِک عِنْدَک مَقْضِیةٌ، وَجَوائِزَ السَّائِلِینَ عِنْدَک مُوَفَّرَةٌ، وَعَوائِدَ الْمَزِیدِ مُتَواتِرَةٌ، وَمَوائِدَ الْمُسْتَطْعِمِینَ مُعَدَّةٌ، وَمَناهِلَ الظِّماءِ [لَدَیک] مُتْرَعَةٌ.
اللّهُمَّ فَاسْتَجِبْ دُعائِی، وَاقْبَلْ ثَنائِی، وَاجْمَعْ بَینِی وَبَینَ أَوْلِیائِی، بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَعَلِی وَفاطِمَةَ وَالْحَسَنِ وَالْحُسَینِ إِنَّک وَلِی نَعْمائِی، وَمُنْتَهَی مُنای، وَغایةُ رَجائِی فِی مُنْقَلَبِی وَمَثْوَای.»
در کتاب «کامل الزیارات» پساز متن زیارت این جملهها آمده است:
«أَنْتَ إِلهِی وَسَیدِی وَمَوْلای اغْفِرْ لِأَوْلِیائِنا، وَکفَّ عَنَّا أَعْداءَنا، وَاشْغَلْهُمْ عَنْ أَذَانَا، وَأَظْهِرْ کلِمَةَ الْحَقِّ وَاجْعَلْهَا الْعُلْیا، وَأَدْحِضْ کلِمَةَ الْبَاطِلِ وَاجْعَلْهَا السُّفْلی إِنَّک عَلَی کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ.»
مناجات امام علی (ع) در مسجد کوفه
از دیگر دعاها در نجف مربوط مناجات اميرالمؤمنين (ع) در مسجد کوفه است و با فراز «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ الاَْمانَ يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لابَنُونَ اِلاّ مَنْ اَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَليمٍ» آغاز میشود. این مناجات در مفاتیح و در بخش مربوط به اعمال مسجد کوفه قرار دارد. امام علی (ع) در خطبهای طولانی، ویژگیهای مسجد کوفه را بیان میکند و در ضمن آن میگوید:
«ای اهل کوفه! خداوند به شما نعمتهایی عطا فرموده که به هیچکس عطا نکرده است. از برتری محل برگزاری نماز شما این است که اینجا خانه آدم (ع) و نوح (ع) و ادریس (ع) و عبادتگاه ابراهیم خلیل (ع) و عبادتگاه برادرم، خضر (ع) بود و امروزه محل عبادت و مناجات من است.»
نماز مخصوص مسجد سهله در نجف
مسجد سهله، از مساجد اسلامی مشهور، قرن اول قمری در ۲ کیلومتری مسجد کوفه ساخته شده است. از اعمال مهم مسجد سهله، نماز این مسجد است. ۲ رکعت نماز تحیت مسجد بین نماز مغرب و عشا، بهویژه در شب چهارشنبه، در این مسجد فضیلت دارد.
مسجد سهله از مساجد منتسب به امام دوازدهم شیعیان است. بنابر برخی روایات، محل زندگی ایشان پساز ظهور نیز خواهد بود. در روایت نقلشده از امام صادق (ع)، آمده است که ایشان به ابوبصیر فرمود:
«اگر نزدیک شما بودم، تمام نمازهایم را در مسجد سهله اقامه میکردم… ای ابومحمد! گویا میبینم حضرت صاحبالأمر با اهل و عیالش در مسجد سهله فرود آید و خانه آن حضرت باشد. حق تعالی هیچ پیامبری نفرستاده؛ مگر آنکه در آن مسجد نماز خوانده است. هرکه در آن مسجد اقامت کند، چنان است که در خیمه رسول خدا (ص) اقامت کرده. هیچ مرد و زن مؤمنی نیست؛ مگر آنکه دلش بهسوی آن مسجد مشتاق است. در آن مسجد سنگی است که در آن صورت هر پیامبری هست و هیچکس در آن مسجد با نیت صادقه نماز و دعا نمیکند؛ مگر آنکه با حاجت برآمده برمیگردد.»
خرید بلیط هواپیما به مقصد نجف
به خاطر داشته باشید چگونه رسیدن به نجف اهمیت دارد. اگر به دنبال زیارت راحتی هستید، طول مسیر خودتان در ایران را کمتر کنید. یعنی بهتر است با خرید بهترین قیمت بلیط هواپیما تهران نجف رفت و برگشت، به نجف بروید و از آنجا به زیارت خود، مراسم اربعین و .. بپردازید. این کار باعث میشود تا کمتر خستگی مسیر ایران باعث زیارت بیشتر شما بشود. شما از وبسایت های اینترنتی مثل یوتراوز، علی بابا، فلای تودی و .. و از آژانس های مسافرتی میتوانید بلیط تهیه کنید.
زیارت نجف؛ سفری بهسوی آرامش و رستگاری
زیارت در نجف اشرف و مکانهای مقدس اطراف آن فراتر از سفری معمولی است. از لحظه ورود به شهر و خواندن دعاهای اذن دخول در حرم مطهر امام علی (ع) گرفته تا اقامه نماز در مقامهای تاریخی مسجد کوفه و مسجد سهله، هریک از این اعمال دریچهای بهسوی شناخت عمیقتر و ارتباط قلبی با امام اول شیعیان است. زیارت مکانهای مقدسی مانند نجف و کوفه نیازمند برنامهریزی دقیق است. بسیاری از زائران ترجیح میدهند که برای سهولت و صرفهجویی در زمان از مسیر هوایی استفاده کنند.
