کشف نگرانکننده دانشمندان؛ اعماق اقیانوس شمالگان در حال جوشیدن است
پژوهشهای تازه نشان میدهد که آب گرمتر اقیانوس اطلس در نزدیکی گرینلند وارد اعماق اقیانوس شمالگان شده و آن را گرم میکند. جایی که تا همین اواخر یکی از معدود نقاط نسبتا غیر قابل لمس توسط تغییرات اقلیمی تصور میشد.
طی 40 سال گذشته، یخ دریایی سطح اقیانوس شمالگان حدود 40 درصد کاهش یافته و این مسئله بیشتر به دلیل گرمشدن هوای بالای آن است. اما اکنون دانشمندان دانشگاه اقیانوسشناسی چین با استفاده از دادههای جدید کشتیهای یخشکن نشان دادهاند که کف اقیانوس نیز در حال گرم شدن است.
در حوضه اوراسیایی اقیانوس شمالگان، آبهای عمیق بین 1500 تا 2600 متر از سال 1990 تاکنون حدود 0.07 درجه سانتیگراد گرمتر شدهاند. این عدد کوچک به نظر میرسد، اما به معنای انتقال انرژی عظیمی به اندازهی 500 تریلیون مگاژول است. اگر این مقدار انرژی در سطح آب وجود داشت، میتوانست یکسوم یخ دریایی تابستانی شمالگان را ذوب کند.
ژیانیائو چن، عضو تیم پژوهشی، میگوید:
اقیانوس عمیق خیلی فعالتر از چیزی است که فکر میکردیم. انتظار گرمشدنش را داشتم، اما نه با این سرعت.
یک رشتهکوه زیرآبی بزرگ میان گرینلند و سیبری، اقیانوس شمالگان را به دو بخش تقسیم میکند. آب گرم اقیانوس اطلس توسط جریان بزرگ AMOC به سمت شمال حرکت کرده و وارد لایههای بالایی حوضه اوراسیایی میشود. وقتی آب در زمستان یخ میزند، نمک از آن جدا شده و آب چگالتری باقی میماند که به اعماق فرو میرود و بخشی از این آب گرم اطلس را با خود به پایین میبرد.
در کنار این، گرمای درونی زمین نیز به گرم شدن آبهای عمیق کمک میکند.
تا پیش از این، این گرمایش توسط ورود آبهای سرد و عمیق از حوضه شرق گرینلند جبران میشد. اما اکنون، به دلیل اضافه شدن آب شیرین ناشی از ذوب یخ گرینلند، این روند برهم خورده و دمای آبهای عمیق حوضه گرینلند از 1.1- درجه به 0.7- درجه رسیده؛ افزایشی بسیار سریع در مقیاس اعماق اقیانوس.
در نتیجه، دیگر جریان آب عمیق سرد گرینلند نمیتواند گرمای زمینزاد و آب گرم اطلس را در اعماق شمالگان خنثی کند.
رویزه سونگ از تیم تحقیق میگوید:
گرمشدن حوضه گرینلند اکنون به سراسر شمالگان رسیده است.
جیمز مکویلیامز از دانشگاه UCLA نیز میگوید:
این پژوهش نشان میدهد که فرآیند جدیدی از گرمشدن در اعماق اقیانوس شمالگان در جریان است و یک نشانه دیگر از تاثیر جهانی تغییرات اقلیمی است.
او هشدار میدهد که این گرمایش ممکن است در آینده باعث ذوب بیشتر یخ دریایی یا حتی آبشدن پرمافراست زیر دریا شود. پرمافارستی که حاوی کلاتریتهایی است که اگر برهم بخورند، میتوانند متان آزاد کنند؛ گازی که برخی دانشمندان آزاد شدن ناگهانی آن را یکی از عوامل احتمالی انقراض بزرگ دوره پرمین میدانند.
