جنگی که کمتر از یک نیمه فوتبال طول کشید؛ رکورد عجیب 38 دقیقهای در تاریخ!
اگر به شما بگویم که در تاریخ بشریت جنگی وجود دارد که کل زمان شروع و پایان آن، حتی به اندازه تماشای یک نیمه از مسابقه فوتبال طول نکشیده است، چه فکری میکنید؟ احتمالا تصور میکنید که یک شوخی است؛ اما در 27 آگوست 1896، جهان شاهد کوتاهترین و در عین حال مضحکترین نبرد تمام دوران بود؛ یعنی جنگ انگلستان و زنگبار.
این نبرد که در کتاب رکوردهای گینس به عنوان «کوتاهترین جنگ تاریخ» ثبت شده است، تنها بین 38 تا 45 دقیقه طول کشید. درست شنیدید؛ قبل از اینکه یک نفر بتواند چای عصرانهاش را دم کند و بنوشد، یک امپراتوری اعلام جنگ کرد، قصر سلطان به ویرانه تبدیل شد، صدها نفر کشته شدند و قرارداد صلح امضا شد.
در حالی که جنگهای جهانی سالها به طول انجامیدند، این نبرد برقآسا به ما نشان داد که وقتی یک ابرقدرت مغرور با یک حاکم سرکش روبرو میشود و تفاوت تکنولوژی میان آنها از زمین تا آسمان است، تاریخ میتواند در کمتر از یک ساعت ورق بخورد. در این مقاله به پشتپرده این دقایق دیوانهوار میرویم؛ جایی که زمان، گرانبهاترین دارایی بازنده بود.
ریشه درگیری: وقتی سلطان اشتباهی بر تخت نشست
همه چیز از یک «نه» بزرگ شروع شد. زنگبار (جزیرهای در شرق آفریقا) در آن زمان تحت حمایت بریتانیا بود. طبق توافق، هر سلطانی که میخواست بر تخت بنشیند، باید تاییدیه کنسول بریتانیا را میگرفت.
در ۲۵ آگوست، سلطان مورد تایید بریتانیا درگذشت. بلافاصله پسرعموی او، خالد بن برغش، بدون اینکه منتظر اجازه لندن بماند، وارد قصر شد و خود را سلطان نامید. بریتانیا که از این حرکت خودسرانه خشمگین بود، به او یک پیغام کوتاه فرستاد:
تا ساعت 9 صبح 27 آگوست فرصت داری پرچم خود را پایین بیاوری، قصر را تخلیه کنی و تسلیم شوی؛ در غیر این صورت، حمله میکنیم.
خالد فکر میکرد بریتانیا فقط در حال تهدید لفظی است. او در پاسخ به اولتیماتوم گفت:
ما قصد نداریم پرچممان را پایین بیاوریم و باور نمیکنیم که شما به سمت ما شلیک کنید.
او نمیدانست که پنج کشتی جنگی بریتانیا در بندرگاه لنگر انداختهاند و توپهای آنها دقیقا روی پنجره اتاق او قفل شده است. ساعت 08:59 صبح بود و تمام لندن منتظر ثانیه شمار بودند.
در حالی که سلطان خالد مشغول بازی در قصر با توپهای چوبی قدیمیاش بود، تفنگداران بریتانیایی در کشتیها، ساعتهایشان را با هم هماهنگ میکردند تا دقیقا در رأس ساعت 9، جهنم را به روی زمین بیاورند.
ساعت 09:02 صبح؛ جهنم در بهشت آغاز میشود
دقیقا دو دقیقه بعد از پایان اولتیماتوم، وقتی بریتانیاییها مطمئن شدند سلطان خالد قصد تسلیم شدن ندارد، فرمان آتش صادر شد. کشتیهای جنگی بریتانیا، از جمله HMS St George و HMS Philomel، بمباران سنگین قصر را شروع کردند.
قصر سلطان زنگبار بیشتر جنبه تجملاتی داشت و از چوب و مصالح ضعیف ساخته شده بود. توپهای مدرن بریتانیایی به راحتی از دیوارها عبور میکردند. در همان چند دقیقه اول، بخش بزرگی از قصر به ویرانه تبدیل شد. تنها کشتی جنگی سلطان زنگبار (کشتی گلاسگو که هدیه خود بریتانیاییها بود) سعی کرد به سمت ناوگان بریتانیا شلیک کند. اما کشتیهای بریتانیایی با چند شلیک دقیق، آن را در همان دقایق اول به قعر دریا فرستادند.
در حالی که سربازان و محافظان قصر در میان آتش و آوار مشغول دفاع بودند، سلطان خالد که متوجه شد بریتانیا اصلا شوخی ندارد، از در پشتی قصر فرار کرد و به کنسولگری آلمان پناهنده شد. او ارتش خود را در حالی که حتی نمیدانستند پادشاهشان کجاست، تنها گذاشت.
ساعت 09:40 صبح؛ پایان یک جنگ، قبل از صرف ناهار!
در حدود ساعت 09:40، پرچم برفراز قصر که نشاندهنده مقاومت بود، توسط شلیک یک توپ سرنگون شد. بریتانیا این را به منزله تسلیم در نظر گرفت و فرمان آتشبس صادر کرد.
در این زمان کوتاه، حدود ۵۰۰ نفر از نیروهای زنگبار کشته یا زخمی شدند. در مقابل، در ارتش بریتانیا فقط یک نفر مجروح شد؛ یک ملوان بریتانیایی که بعد از مداوا به سرعت به خدمت بازگشت. بریتانیاییها وقت را تلف نکردند. همان بعدازظهر، سلطان مورد نظر خودشان یعنی «حمود بن محمد» را بر تخت نشاندند و او فورا تمام دستورات لندن را پذیرفت.
بریتانیا حتی برای فشنگهایی که در این 38 دقیقه شلیک کرده بود، از دولت زنگبار خسارت گرفت. آنها معتقد بودند سلطان یاغی باعث شده آنها هزینه بیهودهای برای باروت و گلوله بپردازند.
نتیجهگیری: درسی که در 38 دقیقه آموخته شد
جنگ انگلستان و زنگبار به ما یادآوری میکند که در معادلات جهانی، زمان همیشه نسبی است. گاهی یک سال جنگ به اندازه یک هفته تاثیر ندارد و گاهی 38 دقیقه میتواند سرنوشت یک ملت را برای بیش از نیم قرن تغییر دهد. این نبرد، کوتاهترین نبرد تاریخ بود؛ اما طنین صدای توپهای آن هنوز هم در گوش تاریخ به عنوان نمادی از برخورد سخت واقعیت با رویاهای حاکمان متوهم باقی مانده است. امیدواریم که این مقاله از گردشی تاپ مورد توجه شما قرار گرفته باشد.
