کشف قدیمیترین سکهی طلا در زاکسن؛ گنجی ۲۲۰۰ ساله از دوران سلتها
یک کاوشگر دارای مجوز که در مزرعهای نزدیک شهر لایپزیگ آلمان مشغول کاوش بود، قدیمیترین سکهای را که تاکنون در ایالت زاکسن پیدا شده است، کشف کرد. این سکهی طلای 2200 ساله که به نام فنجان رنگینکمان شناخته میشود، نمونهای نادر از پولهای وارداتی سلتی به شمار میرود.
وزیر ایالت زاکسن، در بیانیهای گفت:
این سکهی طلا بخشی ملموس از تاریخ ماست و دیدگاههای تازهای دربارهی دادوستد با اقوام سلتها ارائه میدهد.
اگرچه در منطقهی بوهم (واقع در شمالغرب جمهوری چک امروزی) شمار زیادی از سکههای سلتی کشف شده است، اما زاکسن در خارج از محدودهی سکونت سلتها قرار داشته و تنها دو سکهی سلتی پیش از این در آنجا پیدا شده بود. سکهی تازهکشفشده که در منطقهی گوندورف (در حومهی لایپزیگ) یافت شده، به همین دلیل «فنجان رنگینکمان گوندورف» نام گرفته است.
پیشینه و ویژگیهای فنجانهای رنگینکمان
فنجانهای رنگینکمان، به دلیل شکل منحنی خود و باوری قدیمی که میگفت گنجینهها در جایی پنهاناند که رنگینکمان به زمین میرسد، چنین نامی یافتهاند. این سکهها ساختهی قوم باستانی سلتها بودند؛ جنگجویانی که در اروپای قارهای زندگی میکردند و بعدها به رم نیز حمله کردند.
بر روی سکهی گوندورف، نقش سر یک گوزن یا حیوانی شبیه به آن دیده میشود و در پشت آن تصویری از گردنبند گشاده با انتهای ضخیم (احتمالاً تورک یا گردنبند نمادین سلتی)، ستارهای با گوشههای گرد و یک گوی نقش بسته است.
رجینا اسمولنیک، باستانشناس ایالتی زاکسن، اعلام کرد:
این سکهی دو گرمی (معادل حدود ۰.۷ اونس، یعنی تقریباً هموزن یک سکهی دهسنتی آمریکایی) در وضعیتی تقریباً نو و دستنخورده پیدا شده است و بهاحتمال زیاد هرگز در گردش مالی نبوده است.
او افزود:
به نظر میرسد این سکه بیشتر بهعنوان نماد منزلت یا ذخیرهی ارزش در اختیار فردی از طبقهی بالا بوده که با سلتها روابط بازرگانی داشته است.
کشفیات مشابه در آلمان
در سالهای اخیر چندین فنجان رنگینکمان دیگر نیز در نقاط مختلف آلمان یافت شده است که تصویری روشنتر از ارتباطات تجاری میان سلتها و مردمان ژرمنیزبان پیش از حملهی رومیان ارائه میدهد.
در سال 2021، باستانشناسان در ایالت براندنبورگ در شمالشرق آلمان، انبوهی از 41 فنجان رنگینکمان ساده را کشف کردند که مربوط به قرن نخست پیش از میلاد بودند. چون سلتها در براندنبورگ زندگی نمیکردند، پژوهشگران بر این باورند که این سکهها از راه دادوستد به آن منطقه رسیدهاند.
در سال 2023 نیز در ایالت بایرن، یک فنجان رنگینکمان با نقش نادر ستارهی چهارپر درون آن کشف شد که احتمال میرود توسط مسافری در کنار یک جادهی باستانی گم شده باشد.
هرچند فنجان رنگینکمان گوندورف تنها یک سکه است، اما کشف آن در زاکسن (در کنار نمونههای مشابه در سایر ایالتهای آلمان) گواهی تازه از تماسها و ارتباطات منظم میان سلتها و مردم زاکسن بیش از دو هزار سال پیش به شمار میآید.
